Służebność przesyłu po wyroku TK: czy możesz odzyskać pieniądze za słup na działce?

„Sąd Najwyższy opowiedział się za brakiem możliwości doliczania okresu sprzed sierpnia 2008 r. do biegu zasiedzenia służebności przesyłu” - mówi adwokat Karol Szado w rozmowie z Bankier.pl. Dla tysięcy właścicieli nieruchomości, przez które przebiegają linie energetyczne, gazociągi czy wodociągi, to sygnał, że warto ponownie przyjrzeć się swoim prawom. Orzecznictwo dopiero się kształtuje, ale już teraz pojawiają się realne szanse na odzyskanie należności.

Przełom w orzecznictwie: co zmieniło się w 2026 roku?

Punktem zwrotnym jest postanowienie Sądu Najwyższego z 19 marca 2026 roku (sygn. V CSKP 1045/24), wydane po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku. TK zakwestionował wcześniejszą praktykę doliczania do biegu zasiedzenia służebności przesyłu okresu sprzed sierpnia 2008 roku, czyli przed wprowadzeniem tej instytucji do Kodeksu cywilnego. Sąd Najwyższy - mimo że wcześniej uznał skargę kasacyjną przedsiębiorstwa przesyłowego za oczywiście uzasadnioną - ostatecznie oddalił ją, przyjmując stanowisko zgodne z wyrokiem TK.

Jak podkreśla adwokat Karol Szado, „dwa najważniejsze organy, które kształtują stosowanie prawa - Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy - zajęły stanowisko zgodne z ochroną prawa własności”. Oznacza to, że przedsiębiorstwa przesyłowe nie mogą już łatwo powoływać się na zasiedzenie i unikać wypłaty odszkodowań.

„Właścicielom zalecałbym podjęcie działań już teraz, a nie odkładanie ich na ostatni moment. W szczególności warto rozpocząć gromadzenie dokumentów i przygotowanie sprawy tak, aby przed sierpniem 2028 r. móc skutecznie przerwać bieg ewentualnego terminu zasiedzenia.” - adwokat Karol Szado

Co to oznacza w praktyce dla właścicieli działek?

Jeśli na twojej nieruchomości znajduje się słup energetyczny, linia wysokiego napięcia, gazociąg lub inne urządzenie przesyłowe, masz prawo do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu lub odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu. Dotychczas przedsiębiorstwa często broniły się, twierdząc, że nabyły służebność przez zasiedzenie - a to zamykało drogę roszczeniom właścicieli.

Jak czytamy w wywiadzie z adwokatem Karolem Szado na portalu Bankier.pl, od wyroku TK z grudnia 2025 roku minęło zaledwie 6 miesięcy, a sprawy są z natury długotrwałe. Mimo to sądy coraz częściej uwzględniają nową linię orzeczniczą. Kancelaria Szady uzyskała już kilkanaście korzystnych postanowień dla swoich klientów tylko w ostatnich miesiącach.

Jakie kroki podjąć, by odzyskać pieniądze?

1. Zbierz dokumenty - umowy, mapy, zdjęcia, korespondencję z przedsiębiorstwem. Najważniejsze to udokumentować, od kiedy urządzenie znajduje się na twojej działce.
2. Wyślij wezwanie do przedsiębiorstwa - jeśli wcześniej odmówiło zapłaty, możesz ponowić próbę. Teraz ma mniejsze pole do obrony.
3. Skonsultuj się z adwokatem specjalizującym się w służebności przesyłu. Koszt takiej sprawy bywa zróżnicowany, ale przy kwotach sięgających nawet 180 tysięcy złotych (jak w głośnej sprawie z Rzeszowa), inwestycja w prawnika może się zwrócić.

Ekspert przestrzega przed odkładaniem sprawy na później. „Przed sierpniem 2028 roku warto przerwać bieg ewentualnego terminu zasiedzenia” - radzi Szado. Przedsiębiorstwa mogą próbować argumentować, że działają w dobrej wierze i że termin biegnie od 2008 roku. Dlatego im szybciej podejmiesz działania, tym większa szansa na sukces.

To nie jest poradnik medyczny ani zastępstwo wizyty u lekarza. W sprawach prawnych nie polegaj na internetowych radach - skonsultuj się z prawnikiem, który zna najnowsze orzeczenia i indywidualnie oceni twoją sytuację.